İngilizce öğrenirken karşımıza en sık çıkan kelimelerden biri şüphesiz “who” kelimesidir. Bu kelime, İngilizce soru cümlelerinin temel taşlarından biridir ve insanlarla ilgili bilgi almak için kullanılır. Türkçe’deki “kim” sorusunun tam karşılığı olan “who”, sadece soru sormakla kalmaz, aynı zamanda cümleleri birbirine bağlayan önemli bir bağlaç görevi de görür. Bu yazımızda, “who” kelimesinin tüm kullanım alanlarını, anlamlarını ve cümle içindeki farklı rollerini detaylı bir şekilde inceleyeceğiz. Gelin, bu çok yönlü kelimeyi birlikte keşfedelim ve İngilizce bilginizi bir üst seviyeye taşıyalım.
Soru Zamiri Olarak “Who” Kullanımı
“Who” kelimesinin en temel ve yaygın kullanımı, bir eylemi yapan veya bir durumda bulunan kişinin kim olduğunu sormaktır. Bu rolüyle “soru zamiri” (interrogative pronoun) olarak adlandırılır. Cümlenin öznesini veya nesnesini sormak için kullanılabilir.
Özneyi Sorarken “Who”
Bir cümlede eylemi gerçekleştiren kişiyi, yani özneyi merak ettiğimizde “who” kelimesini cümlenin en başına getiririz. Bu tür sorularda yardımcı fiil (do/does/did) kullanılmaz.
- Who opened the window? (Pencereyi kim açtı?)
- Who wants to play a game? (Kim oyun oynamak ister?)
- Who is your favorite singer? (En sevdiğin şarkıcı kim?)
- Who wrote this book? (Bu kitabı kim yazdı?)
Nesneyi Sorarken “Who”
Bir cümlede eylemden etkilenen kişiyi, yani nesneyi sormak istediğimizde de “who” kullanırız. Günlük konuşma dilinde bu oldukça yaygındır. Bu tür sorularda “do”, “does” veya “did” gibi yardımcı fiiller kullanılır.
- Who did you see at the party? (Partide kimi gördün?)
- Who are you calling? (Kimi arıyorsun?)
- Who will they invite to the wedding? (Düğüne kimi davet edecekler?)
Aşağıdaki tablo, “who” kelimesinin özne ve nesne sorularındaki farkını daha net anlamanıza yardımcı olacaktır.
| Soru Tipi | Örnek Cümle | Türkçesi | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Özne Sorusu | Who broke the vase? | Vazoyu kim kırdı? | Eylemi yapan (kıran) kişi soruluyor. |
| Nesne Sorusu | Who did you call? | Kimi aradın? | Eylemden etkilenen (aranan) kişi soruluyor. |
İlgi Zamiri Olarak “Who” Kullanımı (Relative Clause)
“Who” kelimesi sadece soru sormak için değil, aynı zamanda iki cümleyi birleştirmek için de kullanılır. Bu kullanımında bir kişiyi veya insan grubunu tanımlayan ek bilgi verir. Türkçe’deki “-an/-en” eki veya “ki o” yapısına benzer bir görev üstlenir. Bu yapılar “relative clause” yani “ilgi cümleciği” olarak bilinir.
İlgi zamiri olarak kullanılan “who”, kendisinden önce gelen insanı niteler.
- The woman who works at the bank is my aunt. (Bankada çalışan kadın benim teyzem.) – Burada “who works at the bank” ifadesi, “the woman” hakkında bilgi veriyor.
- I want to thank the person who found my wallet. (Cüzdanımı bulan kişiye teşekkür etmek istiyorum.)
- The students who passed the exam can go to the next level. (Sınavı geçen öğrenciler bir üst seviyeye geçebilir.)
“Who” ile Sık Karıştırılan Kelimeler
İngilizce’de “who” kelimesine benzeyen ve zaman zaman karıştırılabilen başka soru kelimeleri de vardır. Bunların başında “whose” ve “whom” gelir. Anlamlarını netleştirmek, doğru iletişim kurmak için çok önemlidir.
Who vs. Whose
En sık yapılan hatalardan biri “who” ile “whose” kelimelerini karıştırmaktır. Aralarındaki fark çok basittir:
- Who: “Kim” anlamına gelir ve kişiyi sorar.
- Whose: “Kimin” anlamına gelir ve aidiyet, sahiplik sorar.
Örnekler:
- Who is that boy? (Şu çocuk kim?)
- Whose is this bag? (Bu çanta kimin?)
- Who is coming to the cinema? (Sinemaya kim geliyor?)
- Whose car is parked outside? (Dışarıya park etmiş araba kimin?)
Who vs. Whom
“Whom”, “who” kelimesinin nesne formudur ve daha resmî bir kullanıma sahiptir. Günümüz İngilizcesinde, özellikle de konuşma dilinde, nesne pozisyonunda bile “whom” yerine “who” kullanmak oldukça yaygındır. Ancak yazı dilinde veya resmî durumlarda “whom” ile karşılaşabilirsiniz. Kısacası, “kimi”, “kime” gibi anlamlara gelir.
- Resmî: Whom did you speak to? (Kiminle konuştun?)
- Yaygın: Who did you speak to? (Kiminle konuştun?)
“Who” İçeren Yaygın Kalıplar ve İfadeler
“Who” kelimesi, İngilizce’de birçok kalıp ifadenin içinde yer alır. Bu ifadeleri öğrenmek, hem konuşmanızı daha akıcı hale getirir hem de dinlediğinizi daha iyi anlamanıza yardımcı olur.
- Who cares? – Kimin umrunda? / Bana ne?
- Guess who? – Bil bakalım kim?
- Who knows? – Kim bilir? (Belirsizlik ifade eder.)
- Who’s who – Kim kimdir? (Belirli bir gruptaki önemli kişileri anlatan liste veya rehber.)
- You and who else? – Sen ve daha kim? (Bir tehdide veya iddiaya inanmazlıkla karşılık vermek için kullanılır.)
“Who” kelimesinin İngilizce’deki temel rollerini ve farklı anlamlarını inceledik. Gördüğünüz gibi, bu basit kelime aslında oldukça işlevseldir. Hem soru sormamızı sağlar hem de cümlelerimizi daha zengin ve akıcı hale getirir. Bu kelimenin kullanımı hakkında daha fazla örnek ve detaylı bilgi için Cambridge Dictionary gibi güvenilir kaynakları inceleyebilirsiniz. Bol bol pratik yaparak “who” kelimesini ve diğer soru kelimelerini rahatlıkla kullanabilirsiniz.
S: “Who” ne anlama gelir?
C: “Who” kelimesi, Türkçe’de temel olarak “kim” anlamına gelir. Bir kişinin kimliğini veya bir eylemi yapan kişiyi sormak için kullanılır.
S: “Who” sadece insanlar için mi kullanılır?
C: Evet, “who” genellikle sadece insanlar için kullanılır. Hayvanlar veya nesneler için genellikle “what” veya “which” kelimeleri tercih edilir. Ancak, sahiplenilen ve aile bireyi gibi görülen evcil hayvanlar için bazen samimi bir dilde “who” kullanıldığı görülebilir.
S: “Who” ve “Whose” arasındaki fark nedir?
C: “Who” kim olduğunu sorarken (Who is he? – O kim?), “Whose” bir şeyin kime ait olduğunu sorar (Whose book is this? – Bu kitap kimin?). Yani “who” kişiyi, “whose” ise sahipliği belirtir.
S: Cümle içinde “who” nasıl kullanılır?
C: “Who” iki temel şekilde kullanılır. Birincisi, soru sormak için cümlenin başında yer alır (Who called you? – Seni kim aradı?). İkincisi, ilgi zamiri olarak iki cümleyi birleştirmek için kullanılır (The girl who called you is my sister. – Seni arayan kız benim kardeşim.).
S: “Who is” ve “Who’s” aynı şey midir?
C: Evet, “Who’s”, “who is” veya “who has” ifadesinin kısaltılmış halidir. Anlam cümlenin bağlamından anlaşılır. Örneğin, “Who’s coming?” (Kim geliyor?) cümlesi “Who is coming?” anlamına gelir. “Who’s seen my keys?” (Anahtarlarımı kim gördü?) cümlesi ise “Who has seen my keys?” demektir.
S: “Who” kelimesi ile başlayan yaygın İngilizce ifadeler nelerdir?
C: “Who cares?” (Kimin umrunda?), “Who knows?” (Kim bilir?), ve “Guess who?” (Bil bakalım kim?) gibi günlük dilde sıkça kullanılan ifadeler bulunmaktadır.
